Για να διαβάσω έναν 16χρονο αντίπαλο στο τένις, πρέπει να αναλύσω την τακτική, την ψυχολογία και τα τεχνικά του ελαττώματα κατά την διάρκεια της προθέρμανσης και των πρώτων games.
Στάδιο 1: Στην Προθέρμανση
Θα πρέπει να παρατηρήσω την λαβή: Θα πρέπει να δω αν έχει extreme Western λαβή. Αν ναι, δυσκολεύεται στις χαμηλές μπάλες.
Θα πρέπει να ελέγξω την κίνηση. Θα πρέπει δηλαδή να δω αν κάνει μικρά βήματα (split-step*) ή αν στέκεται ακίνητος.
Θα πρέπει να δοκιμάσω τα βολέ:
Θα πρέπει να στέλνω την μπάλα στο σώμα του στο φιλέ. Έτσι θα δω αν αντιδρά γρήγορα.
Θα πρέπει να ψάξω για αδυναμίες: Θα του στέλνω ψηλές μπάλες στο backhand του. Θα πρέπει να δω αν αμύνεται ή αν επιτίθεται.
Στάδιο 2: Η Ψυχολογία (Ηλικία 16 Ετών)
Γενικά οι 16χρονοι αντιπαλοί μου είναι ανυπόμονοι και θέλουν να τελειώνουν τους πόντους γρήγορα.
Θα πρέπει να παίξω με σταθερότητα (consistency).
Αν δω ότι χάσει ο αντίπαλος 2-3 εύκολα balls, θα εκνευριστεί και συναισθηματικά θα εκραγεί.
Θα πρέπει να εκμεταλλευτώ το momentum.
Αν αποσπάται η προσοχή του και κοιτάζει τους γονείς ή τον προπονητή του, σημαίνει ότι νιώθει τεράστια πίεση και τείνει να ρισκάρει υπερβολικά σε κρίσιμους πόντους (break points).
Θα πρέπει να μην κάνω εγώ το λάθος.
Στάδιο 3: Τακτική Ανάλυση (Game On)
Θα πρέπει να δω πού σερβίρει στο 30-30 ή στο Deuce. Οι περισσότεροι έφηβοι, όπως κι εγώ, έχουμε μια "αγαπημένη" γωνία υπό πίεση.
Θα πρέπει η επιστροφή μου να είναι πάνω στο σώμα του (body serve).
Εμείς οι 16χρονοι συχνά δεν έχουμε προλάβει να αναπτύξουμε τέλεια κίνηση ποδιών για να ξεκολλήσουμε από την μπάλα.
Όσον αφορά την Άμυνα. Θα πρέπει να δω τι κάνει όταν τρέχει (on the stretch). Παίζει slice ή απλώς πετάει την μπάλα ψηλά;
Πρέπει κάποια στιγμή να κάνω αλλαγές στις εκτελέσεις των βολών μου και να δοκιμάσω ένα drop shot.
Εκεί θα δω αν έχει την ταχύτητα και την ωριμότητα να απαντήσει σωστά.
Ας δούμε τώρα τους δεξιόχειρες αντιπάλους μου να εκτελούν το backhand, με τα δύο χέρια, πως θα τους αντιμετωπίσω.
Για να κερδίσω έναν 16χρονο δεξιόχειρα με two-handed backhand χρησιμοποιώντας το επιθετικό μου στυλ, πρέπει να εκμεταλλευτώ τους γεωμετρικούς και φυσικούς περιορισμούς αυτού του χτυπήματος.
Τακτική 1: Θα πρέπει να επιτίθεμαι στο Backhand με Ύψος και Βάθος
Όσον αφορά το topspin στο Backhand, γνωρίζω ότι το double-handed backhand έχει μικρότερη εμβέλεια (reach) από το single-handed.
Θα πρέπει να στέλνω ψηλές και βαθιές μπάλες με έντονο topspin πάνω από τον ώμο του.
Στο ύψος του ώμου, εμείς οι 16χρονοι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εύκολα το αριστερό μας χέρι για να παράξουμε δύναμη. Η δύναμη δηλαδή περιορίζεται.
Το αποτέλεσμα είναι οτι αν εκτελέσω έτσι θα αναγκαστεί να παίξει μια κοντή, αμυντική μπάλα, δίνοντάς μου την ευκαιρία για winner.
Τακτική 2: Θα πρέπει να ανοίξω το Γήπεδο (Short-Angle Crosscourt)
Short-Angle Forehand: Θα πρέπει να παίξω ένα επιθετικό, διαγώνιο forehand με γωνία (crosscourt) προς το forehand του αντιπάλου.
Αυτό θα τον αναγκάσει να τρέξει ανοιχτά στα δεξιά του.
Έτσι το επόμενο χτύπημά μου αμέσως μετά, πρέπει να είναι στην ανοιχτή πλευρά του backhand (down-the-line).
Λόγω των δύο χεριών στο backhand, η κίνησή του προς την αριστερή γωνία ενώ τρέχει (on the run) είναι πιο δύσκολη και η κάλυψη του γηπέδου μικρότερη.
Τακτική 3: Θα πρέπει να εξουδετερώσω το σερβις και την Επιστροφή.
Θα πρέπει να σερβίρω με kick Serve στο Backhand του.
Η μπάλα θα αναπηδήσει ψηλά και έξω από το γήπεδο, απομακρύνοντάς τον από την βασική γραμμή.
Επιθετικό Return: Οι 16χρονοι συχνά έχουμε πιο αδύναμο δεύτερο σερβίς. Θα πρέπει να μπω μέσα στην baseline και να επιτεθώ στην επιστροφή μου, σημαδεύοντας το backhand του για να τον βάλω αμέσως σε θέση άμυνας.
Ψυχολογικό Πλεονέκτημα για Επιθετικούς Παίκτες.
Δεν θα πρέπει να βιάζομαι για τον winner. Επιθετικό παιχνίδι δεν σημαίνει winner με την πρώτη μπάλα.
Θα πρέπει να τον πιέσω στο backhand για 2-3 χτυπήματα μέχρι να βρώ την κατάλληλη μπάλα.
Θα πρέπει να δείξω κυριαρχία. Εμείς οι έφηβοι χάνουμε την αυτοπεποίθησή μας όταν βλέπουμε έναν αντίπαλο να παίρνει την πρωτοβουλία των πόντων.
Στο χωμάτινο γήπεδο (clay court), το παιχνίδι είναι πιο αργό και η μπάλα αναπηδά ψηλότερα. Αυτό ευνοεί το επιθετικό μου στυλ, αν χρησιμοποιήσω σωστά τα δύο αγαπημένα μου χτυπήματα (forehand down-the-line και backhand crosscourt).
Η Στρατηγική στο Χώμα (Clay Court Tactics)
Θα πρέπει να χτίσω τον πόντο (Patience). Στο χώμα ο winner δεν έρχεται αμέσως. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσω το topspin για να σπρώξω τον αντίπαλο πίσω από την baseline πριν επιτεθώ.
Ο αντίπαλος θα γλιστράει (slide) για να αμυνθεί. Αυτό σημαίνει ότι αν αλλάξω απότομα κατεύθυνση, θα δυσκολευτεί να αλλάξει βάρος και να επιστρέψει.
Πλάνο 1: Πώς θα βρώ το Backhand Διαγώνια (Crosscourt)
Βήμα α. Θα πρέπει να εκτελέσω ένα βαθύ forehand στο forehand του αντιπάλου για να τον βγάλω εκτός γηπέδου.
Βήμα β: Όταν επιστρέψει την μπάλα, Θα πρέπει να χτυπήσω το backhand crosscourt μου με πολύ topspin.
Το πλεονέκτημα είναι ότι η μπάλα θα πάει στο double-handed backhand του και λόγω χώματος θα αναπηδήσει ψηλά. Θα αναγκαστεί να χτυπήσει πάνω από τον ώμο, επιστρέφοντας μια εύκολη, κοντή μπάλα.
Πλάνο 2: Το Τελειωτικό Forehand στην Ευθεία (Down-the-Line)
Θα πρέπει να πιέζω συνεχώς με forehand crosscourt πάνω στο backhand του αντιπάλου.
Η παγίδα ποια θα είναι;
Ο αντίπαλος, νιώθοντας πίεση στο backhand, θα αρχίσει να κινείται πρόωρα προς τα αριστερά του για να καλύψει την γωνία.
Εγώ μόλις δω ότι "κλέβει" βήματα προς τα αριστερά, θα αλλάξω αμέσως κατεύθυνση και θα εκτελέσω βολή με forehand down-the-line στην ανοιχτή πλευρά (στο forehand του).
Εδώ υπάρχει εξήγηση γιατί πιάνει αυτό. Στο χώμα, η αλλαγή κατεύθυνσης κατά το τρέξιμο είναι εξαιρετικά δύσκολη. Αν τρέχει προς τα αριστερά, δεν θα προλάβει να σταματήσει και να γυρίσει δεξιά.
Extra Tip για το Χώμα: Το Drop Shot
Επειδή θα τον πιέζω βαθιά στην baseline με topspin, ο αντίπαλος θα στέκεται 2-3 μέτρα πίσω από την γραμμή.
Μετά από ένα δυνατό forehand down-the-line, θα πρέπει να δοκιμάσω ένα drop shot. Λόγω χώματος η μπάλα δεν θα αναπηδήσει, αναγκάζοντάς τον σε μια εξαντλητική σπριντ προς τα εμπρός.
Αφού το drop shot δεν είναι το δυνατό μου σημείο, δεν θα πρέπει να το ρισκάρω στο χώμα. Ένας 16χρονος αντίπαλος έχει την ταχύτητα να προλάβει ένα μέτριο drop shot και να με τιμωρήσει.
Το γεγονός ότι δεν έχω πρόβλημα με τις ψηλές μπάλες είναι τεράστιο πλεονέκτημα για επιθετικό παίκτη στο χώμα.
Σημαίνει ότι μπορώ να κυριαρχήσω με τα δικά μου όπλα.
Θα πρέπει να ξεχάσω το drop shot προς το παρόν μέχρι με την προπόνηση να έχω συνέπεια στην επιτυχία εκτέλεσης.
Θα πρέπει να προσαρμόσω την τακτική μου (Χωρίς Drop Shot)
Ξεχνάω προς το παρόν το Drop Shot και θα το αντικαταστήσω με βαθιές, βαριές μπάλες (heavy topspin) στο backhand του.
Όταν ο αντίπαλος αμύνεται με ψηλή μπάλα (moonball) επειδή πιέζεται, δεν πρέπει να περιμένω να σκάσει η μπάλα αν είμαι σε καλή θέση. Χτυπάω ένα επιθετικό drive volley (forehand στον αέρα) για να διατηρήσω την πίεση.
Τώρα θα πρέπει να δω το πώς θα συνδυάσω τα χτυπήματά μου στο χώμα.
Θα πρέπει να ξεκινήσω τον πόντο με το backhand crosscourt μου.
Θα πρέπει να σημαδέψω βαθιά στο backhand του αντιπάλου για να τον σπρώξω πίσω και έξω από το γήπεδο.
Αν μου επιστρέψει μια πιο κοντή ψηλή μπάλα στο backhand μου, πρέπει να κάνω γρήγορα βήματα γύρω από την μπάλα (inside-out) για να χρησιμοποιήσω το forehand μου.
Από εκείνη την θέση, θα εκτελέσω το αγαπημένο μου forehand down-the-line στην άδεια πλευρά του γηπέδου.
Γενικά οι έφηβοι παίκτες στο χώμα απογοητεύονται γρήγορα όταν βλέπουν ότι οι ψηλές αμυντικές μπάλες τους (lobs) δεν με ενοχλούν. Αν συνεχίσω να τους πιέζω με σταθερά, δυνατά χτυπήματα στην ευθεία, θα αρχίσουν να παίρνουν υπερβολικά ρίσκα και να κάνουν εύκολα λάθη (unforced errors).
Για να "διαβάζω" λοιπόν το παιχνίδι του αντιπάλου μου και να προβλέπω το επόμενο χτύπημά του (αντίληψη/anticipation), πρέπει να μεταβώ από την παθητική αντίδραση στην προληπτική παρατήρηση.
Δεν αρκεί να βλέπω την μπάλα, πρέπει να βλέπω "πίσω" από αυτήν.
Να ποιοι είναι οι βασικοί τομείς στους οποίους πρέπει να δουλέψω παραπάνω (Μερικούς τους επαναλαμβάνω).
1. Παρατήρηση της Γλώσσας του Σώματος (Body Language)
Οι κινήσεις του σώματος του αντιπάλου προδίδουν την πρόθεση πριν καν χτυπηθεί η μπάλα.
Ο προσανατολισμός ώμων και των ισχίων, δείχνουν την κατεύθυνση που προτιμά ο αντίπαλος (π.χ. cross ή line).
Θα παρατηρώ την λαβή του. Μια πιο κλειστή λαβή μπορεί να υποδηλώνει spin, ενώ μια ανοιχτή, flat χτύπημα.
Θα παρατηρώ την θέση των ποδιών, διότι η γωνία των ποδιών δείχνει συχνά την κατεύθυνση της κίνησης.
Θα παρατηρώ το "πέταγμα" της μπάλας (στο σερβίς): Αν πετάει την μπάλα πιο δεξιά (για δεξιόχειρα), είναι πιθανό για slice, αν είναι μπροστά, για flat ή kick2.
Θα πρέπει να αναγνωρίζω τα Μοτίβα και τις Συνήθειες (Pattern Recognition).
Οι περισσότεροι παίκτες, ειδικά υπό πίεση, επαναλαμβάνουν συγκεκριμένα μοτίβα.
Θα πρέπει να δω ποιες είναι οι αγαπημένες του γωνίες.
Θα πρέπει να σημειώνω πού χτυπάει όταν είναι σε δύσκολη θέση (π.χ. αμύνεται πάντα με ψηλή μπάλα;).
Θα πρέπει να δω την συμπεριφορά του σε κρίσιμους πόντους. Π.χ Τι κάνει στο 30-30; Παίζει με ασφάλεια ή ρισκάρει;
Πρέπει να δω αν κάνει συνδυασμούς χτυπημάτων. Αν παίξει μια βαθιά μπάλα στην ευθεία, η επόμενη είναι συνήθως στην ανοιχτή γωνία;
Η παρατήρηση των μοτίβων (patterns) του αντιπάλου είναι το "κλειδί" για να ελέγξω τον αγώνα.
Η στρατηγική που περιγράφω - βαθιά μπάλα στην ευθεία (down the line) και μετά ανοιχτή γωνία - είναι ένα κλασικό επιθετικό μοτίβο, γνωστό ως "Deep-Short combination".
1. Η ανάλυση του συνδυασμού
Γιατί το κάνει; Με την βαθιά μπάλα στην ευθεία με αναγκάζει να αμυνθώ. Αν η επιστροφή μου είναι κοντή, ανοίγει το γήπεδο και παίζει στην ανοιχτή γωνία (cross-court) για να τελειώσει τον πόντο.
Πώς να τον "διαβάσω" σε αυτό. Πρέπει να παρατηρήσω αν μετά από ένα δυνατό forehand στην ευθεία, το σώμα του παίρνει θέση για να χτυπήσει το επόμενο χτύπημα διαγώνια.
2. Πώς να αντιδράσω; (Counter-Tactics)
Αν παίξει βαθιά, θα προσπαθήσω να μην επιστρέψω την μπάλα κοντά (short). Αν δεν μπορώ να παίξω βαθιά, θα παίξω στο κέντρο (deep middle) για να μειώσω την γωνία του.
Αν δω ότι προετοιμάζεται για Inside-Out forehand (forehand από την πλευρά του backhand), κατά 80% η μπάλα θα πάει στην ανοιχτή γωνία (backhand μου).
3. Τι άλλο πρέπει να προσέξω (Pattern Recognition)
Το "δεξί-αριστερό": Πρέπει να παρατηρήσω αν ο αντίπαλος παίζει πάντα στον ίδιο ρυθμό (π.χ. πάντα cross-court) ή αν αλλάζει κατεύθυνση στην ευθεία.
Αν κάνει σερβίς και βγαίνει στο φιλέ, η επόμενη κίνηση είναι συνήθως βολέ στην αντίθετη γωνία από την επιστροφή σου.
Το αδύναμο σημείο: πρέπει να δω αν αποφεύγει το backhand του και παίζει συνεχώς forehand (running around the backhand).
Η συμβουλή μου ως Άγγελος προς τον Άγγελο: Στα πρώτα games (ζέσταμα και 1ο-2ο game), δεν πρέπει να παίζω 100% επιθετικά. Πρέπει να του δώσω-στείλω μπάλες σε διαφορετικά σημεία και να παρατηρήσω το πώς αντιδρά.
* Split step
Η σημασία του split-step στο τένις
Τι σημαίνει αν κάνει μικρά βήματα (split-step) ή αν στέκεται ακίνητος ενας αντίπαλος στο τενις;
Η συμπεριφορά του αντιπάλου στο τένις, είτε κάνει split-step (μικρά βήματα/αναπήδηση) είτε στέκεται ακίνητος, μαρτυρά το επίπεδο ετοιμότητάς του και την κατανόηση των θεμελιωδών αρχών του footwork.
1. Αν ο αντίπαλος κάνει Split-Step (Μικρά Βήματα/Αναπήδηση)
Αν ο αντίπαλος κάνει ένα μικρό, συγχρονισμένο αλματάκι ακριβώς τη στιγμή που χτυπάτε τη μπάλα (ή λίγο πριν), σημαίνει ότι:
Είναι σε θέση ετοιμότητας: Προετοιμάζεται να αντιδράσει άμεσα σε οποιαδήποτε κατεύθυνση.
Ενεργοποιεί τους μυς: Τα πόδια του είναι "φορτισμένα" σαν ελατήρια, επιτρέποντάς του να ξεκινήσει γρηγορότερα (έως και 43,6% ταχύτερη αντίδραση).
Έχει καλό timing: Χρησιμοποιεί το split-step ως "ρυθμιστή" για να ισορροπήσει πριν από το δικό του χτύπημα.
Είναι έμπειρος παίκτης: Το split-step είναι το "θεμέλιο" του footwork και δείχνει έναν παίκτη που γνωρίζει πώς να κινείται σωστά στο γήπεδο.
2. Αν ο αντίπαλος στέκεται Ακίνητος (Flat-footed)
Αν ο αντίπαλος στέκεται σταθερά με τα πόδια στο έδαφος και δεν αναπηδά, σημαίνει ότι:
Είναι "βαριές" οι κινήσεις του: Θα αργήσει να αντιδράσει (θα ξεκινήσει "δεύτερος") επειδή πρέπει να ξεπεράσει την αδράνεια για να κινηθεί.
Έχει μειωμένη ισορροπία: Χωρίς το split-step, είναι πιο δύσκολο να αλλάξει κατεύθυνση γρήγορα αν η μπάλα πάει μακριά.
Είναι πιθανότατα ερασιτέχνης: Πολλοί ερασιτέχνες παραλείπουν το split-step, με αποτέλεσμα να "πιάνονται στον ύπνο" ή να είναι αργοί στις επιστροφές.
Είναι ευάλωτος: Είναι πιο εύκολο να τον αιφνιδιάσω με χτυπήματα στις γωνίες, καθώς δεν έχει "φορτισμένα" πόδια για να τρέξει.
Συμπέρασμα: Ο αντίπαλος που κάνει split-step είναι πιο έτοιμος και επικίνδυνος, ενώ ο ακίνητος αντίπαλος είναι πιο αργός και ευάλωτος.
