Το τένις είναι σε τεράστιο βαθμό ένα "πνευματικό" άθλημα.
Η διαχείριση των συναισθημάτων και η συγκέντρωση μπορούν να κρίνουν έναν αγώνα όσο και η τεχνική.
Να μερικά βασικά mental tips για το τενις
1. Πρέπει να μάθω να διαχειρίζομαι την στιγμή πριν την εκτέλεση του επόμενοι πόντου.
Πρέπει να λέω στον εαυτόν μου, Άγγελε ξέχνα τον προηγούμενο πόντο: Είτε κέρδισες έναν εντυπωσιακό πόντο είτε έκανες ένα εύκολο λάθος, άφησέ το πίσω. Το μόνο που μετράει είναι ο επόμενος πόντος.
Θα λέω στον εαυτόν μου: Άγγελε δημιούργησε μια ρουτίνα, δηλαδή χρησιμοποίησε πάντοτε τις ίδιες κινήσεις ανάμεσα στους πόντους (π.χ. φτιάξιμο χορδών, αναπήδηση μπάλας) για να ηρεμείς και να συγκεντρώνεσαι.
Για να γίνω ο κορυφαίος παίκτης στην ιστορία του τένις (GOAT), η νοητική μου κατάσταση πρέπει να είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, προπονημένη από το σώμα μου.
Πρέπει να εστιάζω στον έλεγχο. Δεν θα πρέπει να σπαταλάω ενέργεια σε όσα δεν ελέγχω (τον καιρό, τις αποφάσεις των διαιτητών, την τύχη, κ.ά.).
Θα εστιάζω αποκλειστικά στις δικές μου αντιδράσεις, τακτική και συμπεριφορά.
Πρέπει να διαχειρίζομαι την απογοήτευση.
Ο John McEnroe, είπε κάποτε οτι ο πρωταθλητής δεν είναι αυτός που δεν απογοητεύεται, αλλά αυτός που ξεπερνά την απογοήτευση ταχύτερα από τον καθένα (πολύ αργότερα το ίδιο ακριβώς είπε κι ο Djokovic)
Πρέπει να "αγκαλιάζω" την πίεση:
Θα πρέπει να βλέπω το άγχος όχι ως φόβο, αλλά ως ένδειξη ετοιμότητας.
Θα χρησιμοποιώ τις κρίσιμες στιγμές για να επιβάλλω το παιχνίδι μου.
Μόλις θα τελειώνει ο πόντος, θα περνάω στην λήθη το αποτέλεσμα, θα το "σβήνω" (είτε κερδίσω είτε χάσω).
Ο προηγούμενος πόντος δεν υπάρχει πια και δεν θα τον σκέπτομαι καν.
Θα δημιουργώ μια συνεπή ρουτίνα 16 δευτερολέπτων δείχνοντας πάντα την θετική γλώσσα του σώματος (όρθιο κεφάλι και δυνατές-δυναμικές κινήσεις).
Θα πρέπει να έχω καθαρό μυαλό κι αυτό θα το πετύχω κοιτώντας τις χορδές της ρακέτας και θα παίρνω βαθιές ανάσες σχεδιαζοντας τον επόμενο πόντο, εκτελώντας την ρουτίνα του σερβίς και της επιστροφής.
Πριν τον αγώνα, θα οραματίζομαι τον εαυτό σου να εκτελεί τέλεια χτυπήματα και να διαχειρίζεται δύσκολες καταστάσεις (π.χ. να σώζεις break points).
Θα αντικαταστήσω το "θα χάσω" με το λέω στον εαυτόν μου "είμαι ήρεμος και συγκεντρωμένος".
Θα πρέπει να γίνω ο καλύτερος "προπονητής" του εαυτού μου μέσα στο γήπεδο.
Δεν θα θέτω στόχο μόνο "να νικήσω".
Θά θέτω στόχους που εξαρτώνται μόνο από εμένα, π.χ. "θα κάνω 70% πρώτα σερβίς" ή "θα κουνάω την γροθιά μου σε κάθε κερδισμένο πόντο".
Πρέπει οπωσδήποτε να υιοθετήσω την νοοτροπία ότι κάθε αγώνας είναι: είτε νίκη είτε μάθημα. Αυτό θα μειώνει τον φόβο της ήττας και με κρατάει σε κίνητρο.
Για να γίνω ακόμη καλύτερος θα πρέπει να έχω αυστηρή πειθαρχία στην ζωή μου κι εκτός γηπέδου.
Η νοητική δύναμη απαιτεί ισορροπημένο τρόπο ζωής, ύπνο, διατροφή και διαλογισμό (mindfulness) για να διατηρώ την συγκέντρωσή μου.
Με πολύ λίγα λόγια πρέπει να λέω στον εαυτόν μου:
"Έλεγξε το μυαλό σου, για να ελέγξεις το γήπεδο.
Επίσης πρέπει η αναπνοή μου να είναι ελεγχόμενη:
Πριν από κρίσιμους πόντους, θα κάνω βαθιές εισπνοές και αργές εκπνοές για να μειώνω το άγχος.
2. Θα είμαι συγκεντρωμένος και θα παίζω έναν πόντο την φορά:
Δεν θα πρέπει να σκέφτομαι το σκορ, το σετ ή την νίκη.
Θα εστιάζω μόνο στο πώς θα παίξω σωστά την επόμενη μπάλα.
Θα βάζω ρεαλιστικούς στόχους:
Αντί να σκέφτομαι "πρέπει να νικήσω", θα βαζω στόχους που μπορώ να ελέγχω, όπως "θα κάνω καλό 1ο σερβίς" ή "θα χτυπάω την μπάλα μπροστά".
Πρέπει να κάνω πάντα θετική αυτοσυζήτηση και να αντικαταστησω τις αρνητικές σκέψεις ("δεν μπορώ") με θετικές ("μπορώ να το κάνω", "πιάσε την μπάλα").
Θα πρέπει να διαχειρίζομαι σωστά το Άγχος και την Πίεση.
Θα εστιάζω μόνον στα ελεγχόμενα:
Δεν θα πρέπει ν' ασχολούμαι με τον διαιτητή, τον άνεμο, ή το αν ο αντίπαλος έχει τύχη.
Θα εστιάζω στις δικές μου κινήσεις.
Πριν τον αγώνα, θα φαντάζομαι τον εαυτό μου να παίζει καλά και να αντιδρά σωστά σε δύσκολες καταστάσεις.
Θα πρέπει να έχω σωστή γλώσσα σώματος: Ακόμα κι αν νιώθω νευρικότητα, θα πρέπει να στέκομαι όρθιος, με ψηλά το κεφάλι, διότι η γλώσσα του σώματος επηρεάζει τον εγκέφαλο.
Η προετοιμασία που θα πρέπει να κάνω πριν τον Αγώνα είναι κατά πρώτον η εμπιστοσύνη στις ικανότητές μου.
Θα θυμάμαι πάντα τις προπονήσεις μου και τις υποδείξεις του προπονητή μου.
Η αυτοπεποίθηση χτίζεται ξέροντας ότι έχω δουλέψει σκληρά.
Δεν θα πρέπει να υπερ-σκέφτομαι ειδικά την ώρα του αγώνα (το λάθος αυτό το έχουν παραδεχτεί πολλοί σπουδαίοι αθλητές του τένις).
Θα αποφεύγω να αναλύω υπερβολικά τον αντίπαλο πριν τον αγώνα, καθώς αυτό προκαλεί άγχος και κατανάλωση ενέργειας.
Με λίγα λόγια θα πρέπει να έχω ηρεμία, θετική στάση και εστίαση στο "εδώ και τώρα", διοτι μόνον αυτά είναι τα κλειδιά για δυνατό mental game!
Πρέπει να έχω στο μυαλό μου μερικές από τις πιο επιδραστικές σκληροστρατιωτικές στρατηγικές που θα μου μεταδίδει αδιαλείπτως ο προπονητής μου, όπως:
1. Την Φιλοσοφία του "Winning Ugly".
Η φιλοσοφία του "Winning Ugly" σημαίνει να βρίσκω τρόπο να κερδίσω, ακόμη και όταν δεν παίζω καλά ή όταν δεν έχω καλή τεχνική, ή όταν ο αντίπαλος είναι ανώτερος σε χτυπήματα, επειδή το τένις δεν είναι διαγωνισμός ομορφιάς αλλά στρατηγικής.
(Σύντομα θα ανεβάσω ένα αναλυτικό άρθρο, για την φιλοσοφία αυτή).
Πρέπει να παίζω με τις πιθανότητες.
Δεν θα πρέπει να προσπαθω να χτυπήσω την "τέλεια" μπάλα σε κρίσιμες στιγμές.
Θα πρέπει να εστιάζω στο να κρατάω την μπάλα μέσα και να αφήνω τον αντίπαλό μου να κάνει το λάθος.
Πρέπει να αναρωτιέμαι συνεχώς: "Τι δεν αρέσει στον αντίπαλό μου;" και "Ποιο είναι το πιο αδύναμο χτύπημά του υπό πίεση;".
Αν ο αντίπαλός μου παίζει καλύτερα, θα αλλάζω τον ρυθμό (π.χ. ψηλές μπάλες, slices) για να τον βγάλω από την "ζώνη άνεσής" του.
2. Γνωρίζω ότι μέσα μας υπάρχουν δύο "Εαυτοί":
Ο Εαυτός 1 (Ο Κριτής).
Είναι η φωνή που μου λέει "μην το χάσεις", "πάλι λάθος έκανες".
Αυτή η φωνή προκαλεί ένταση.
Υπάρχει κι ο Εαυτός 2 (Ο Παίκτης), που Είναι το σώμα μου και το ένστικτό μου που ξέρει να παίζει.
Να ένα τip για να "σιωπήσω" τον Εαυτό 1.
Θα εστιάζω σε κάτι ουδέτερο, όπως στον ήχο της μπάλας ή θα παρατηρώ τις ραφές της καθώς γυρίζει.
Αυτό επιτρέπει στον Εαυτό 2 να παίξει ελεύθερα.
3. Η Τεχνική της "Γρήγορης Ανάρρωσης" (Novak Djokovic)
Ο Novak Djokovic έχει δηλώσει ότι η πνευματική δύναμη δεν είναι το να μην χάνεις ποτέ την συγκέντρωσή σου, αλλά το πόσο γρήγορα επανέρχεσαι.
Όταν θα νιώθω θυμό ή άγχος, θα το αναγνωριζω.
Θα λέω, ("Οκ, νιώθω πίεση") και θα χρησιμοποιώ μια βαθιά αναπνοή για να επιστρέψω στο παρόν.
Η ταχύτητα αυτής της μετάβασης ξεχωρίζει τους πρωταθλητές, που μέσα σε αυτούς ευελπιστώ να είμαι κι εγώ.
4. Θα χρησιμοποιώ την προηγμένη ρουτίνα των 20 δευτερολέπτων ανάμεσα στους πόντους για 4 στάδια θυμίζοντας στον εαυτόν μου την περίεργη ρουτίνα του Ναδάλ πριν την εκτέλεση του σερβίς.
α. Θα αποσυνδέομαι από την ένταση κοιτάζοντας τις χορδές της ρακέτας μου.
β. Θα χαλαρώνω παίρνοντας μια βαθιά ανάσα.
γ. Θα σχεδιάζω και θα παίρνω απόφαση το πού θα σερβίρω.
δ. Θα υλοποιώ όλο το τελετουργικό (π.χ. αναπηδήσεις μπάλας).
Δεν θα φαντάζομαι απλώς την νίκη.
Θα φαντάζομαι την αίσθηση της ρακέτας και τον ήχο του σωστού χτυπήματος.
Θα επιβεβαιώνω τον εαυτόν μου ότι θα είμαι στο τέλος του αγώνα ο νικητής, δημιουργώντας μια φράση όπως "Είμαι ήρεμος και δυνατός υπό πίεση" και θα την επαναλαμβάνω όταν το ματς δυσκολεύει.
Αυτό το άρθρο δεν θα το διαβάζω μέχρι να το εμπεδώσω απλά, αλλά θα είναι για μένα ένας από τους "οδηγούς" μου για να έχω τέλεια νοητική διαύγεια κι ηρεμία μέσα στο γήπεδο και θα το μελετώ ανανεώνοντας έτσι την εμπιστοσύνη στον εαυτόν μου.
